คำแนะนำในการเดินทางโดยเครื่องบิน

คำแนะนำสำหรับนักเดินทางบนเครื่องบิน

ENGLISH version click here สิ่งที่ควรทำ สิ่งที่ไม่ควรทำ และวิธีเอาตัวรอดในกรณีฉุกเฉิน หลายคนเดินทางโดยเครื่องบินเป็นประจำ แต่มีผู้โดยสารจำนวนไม่น้อยที่ไม่เคยให้ความสนใจกับการสาธิตอุปกรณ์นิรภัยก่อนเครื่องบินออกเดินทาง เพราะคิดว่า “บินมาหลายครั้งแล้ว” อย่างไรก็ตาม อุบัติเหตุทางการบินแม้จะเกิดขึ้นน้อยมาก แต่เมื่อเกิดขึ้นจริง ผู้โดยสารที่รู้วิธีปฏิบัติตัวอย่างถูกต้องมักมีโอกาสรอดชีวิตสูงกว่าผู้ที่ไม่ทราบขั้นตอนต่าง ๆ นักบินและลูกเรือจึงไม่ได้ให้คำแนะนำเหล่านี้เพียงเพื่อทำตามระเบียบ แต่เป็นข้อมูลที่อาจช่วยชีวิตคุณและคนที่คุณรักได้ ก่อนเครื่องบินออกเดินทาง 1. ฟังคำแนะนำด้านความปลอดภัยทุกครั้ง แม้ว่าคุณจะเคยบินมาหลายสิบหรือหลายร้อยครั้ง แต่เครื่องบินแต่ละแบบมีตำแหน่งอุปกรณ์ฉุกเฉินแตกต่างกัน เช่น ควรดูบัตรคำแนะนำด้านความปลอดภัย (Safety Card) ที่อยู่ในช่องเก็บเอกสารหน้าที่นั่งทุกครั้ง 2. นับจำนวนแถวไปยังทางออกฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุด หากเกิดควันหนาแน่นหรือไฟดับ คุณอาจมองไม่เห็นทางออก การทราบว่า “ทางออกอยู่ข้างหน้า 5 แถว” หรือ “อยู่ด้านหลัง 3 แถว” อาจช่วยให้คุณคลำทางออกได้แม้ในสภาพที่มองไม่เห็น 3. เก็บสัมภาระให้เรียบร้อย สัมภาระที่วางเกะกะอาจ ระหว่างทำการบิน 1. คาดเข็มขัดนิรภัยตลอดเวลาที่นั่งอยู่ แม้สัญญาณรัดเข็มขัดจะดับแล้ว นักบินอาจไม่สามารถตรวจพบ Turbulence บางประเภทได้ล่วงหน้า โดยเฉพาะ ผู้โดยสารจำนวนมากได้รับบาดเจ็บจากการลอยกระแทกเพดานห้องโดยสารเพราะไม่ได้คาดเข็มขัด คำแนะนำที่ดีที่สุดคือ คาดเข็มขัดหลวม …

กระเป๋าถือขึ้นเครื่อง กับ กระเป๋าโหลดใต้ท้องเครื่อง ต่างกันอย่างไร?

กระเป๋าถือขึ้นเครื่อง กับ กระเป๋าโหลดใต้ท้องเครื่อง ต่างกันอย่างไร?

หนึ่งในเรื่องที่ผู้โดยสารมือใหม่ควรทำความเข้าใจตั้งแต่ก่อนเดินทาง คือการแยกความแตกต่างระหว่างกระเป๋า 2 ประเภทหลักที่ใช้ในการเดินทางทางอากาศ ได้แก่ Carry-on Baggage หรือ กระเป๋าถือขึ้นห้องโดยสาร และ Checked Baggage หรือ กระเป๋าโหลดใต้ท้องเครื่อง การเลือกใส่สิ่งของผิดประเภทอาจทำให้ถูกยึดสิ่งของที่ด่านตรวจความปลอดภัย เสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม หรือเกิดความเสียหายต่อทรัพย์สินได้ Carry-on Baggage คืออะไร? Carry-on Baggage คือกระเป๋าที่ผู้โดยสารนำติดตัวขึ้นไปบนเครื่องบิน และเก็บไว้ในห้องโดยสาร (Cabin) โดยปกติสายการบินจะกำหนดน้ำหนักและขนาดไว้ เช่น (อาจแตกต่างกันในแต่ละสายการบิน) กระเป๋าประเภทนี้จะถูกเก็บไว้ สิ่งของที่ควรใส่ใน Carry-on Baggage เนื่องจากกระเป๋าอยู่กับผู้โดยสารตลอดเวลา จึงเหมาะสำหรับสิ่งของสำคัญ เช่น เอกสารสำคัญ ของมีค่า อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ยาประจำตัว โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว ควรพกยาติดตัวไว้เสมอ ไม่ควรโหลดใต้ท้องเครื่อง ทำไม Power Bank ต้องถือขึ้นเครื่อง? นี่เป็นคำถามที่เจ้าหน้าที่สนามบินถูกถามบ่อยที่สุด Power Bank ใช้แบตเตอรี่ลิเธียม (Lithium Battery) หากเกิดความเสียหายหรือความร้อนสูง อาจเกิดควันหรือไฟไหม้ได้ ห้องโดยสารมีลูกเรือคอยสังเกตและรับมือเหตุการณ์ฉุกเฉินได้ทันที …

คู่มือฉบับสมบูรณ์ ตั้งแต่ออกจากบ้านจนถึงออกจากสนามบินปลายทาง

มือใหม่หัดเดินทางด้วยเครื่องบิน

คู่มือฉบับสมบูรณ์ ตั้งแต่ออกจากบ้านจนถึงออกจากสนามบินปลายทาง “การเดินทางทางอากาศอาจดูซับซ้อนสำหรับคนที่ไม่เคยขึ้นเครื่องบินมาก่อน แต่หากเข้าใจขั้นตอนต่าง ๆ แล้ว จะพบว่าการเดินทางนั้นง่ายและสะดวกกว่าที่คิด” สำหรับผู้ที่กำลังจะเดินทางด้วยเครื่องบินเป็นครั้งแรก ไม่ว่าจะเป็นการท่องเที่ยว การทำงาน หรือการศึกษาต่อในต่างประเทศ มักมีคำถามมากมาย เช่น บทความนี้จะพาคุณเดินทางไปทีละขั้นตอน ตั้งแต่ออกจากบ้านจนถึงเดินออกจากสนามบินปลายทางอย่างมั่นใจ ขั้นตอนที่ 1 วางแผนก่อนออกเดินทาง ก่อนวันเดินทาง ควรตรวจสอบสิ่งสำคัญดังนี้ เอกสารการเดินทาง สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศ สำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ ควรตรวจสอบอายุหนังสือเดินทางให้เหลือมากกว่า 6 เดือน เนื่องจากหลายประเทศไม่อนุญาตให้เข้าประเทศหากหนังสือเดินทางใกล้หมดอายุ ขั้นตอนที่ 2 การจัดกระเป๋า ผู้โดยสารควรแยกความแตกต่างระหว่าง Checked Baggage กระเป๋าที่โหลดใต้ท้องเครื่อง Carry-on Baggage กระเป๋าถือขึ้นห้องโดยสาร สิ่งของที่ห้ามนำขึ้นเครื่อง ตัวอย่างเช่น ของเหลวที่ต้องระวัง สำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ ของเหลว เจล สเปรย์ เช่น หลายคนถูกยึดน้ำดื่มที่ด่านตรวจความปลอดภัยเพราะลืมดื่มให้หมดก่อนเข้าเขตหวงห้าม Power Bank สิ่งที่หลายคนเข้าใจผิดคือ Power Bank ต้องนำขึ้นเครื่องเท่านั้น ห้ามโหลดใต้ท้องเครื่อง เนื่องจากแบตเตอรี่ลิเธียมมีความเสี่ยงต่อการเกิดความร้อนและไฟไหม้ ขั้นตอนที่ …

Aviation codes, airport code, airline code, IATA code, ICAO code

Call Sign, ICAO และ IATA Codes: ภาษาลับที่ใช้สื่อสารในโลกการบิน

ENGLISH version click here เมื่อเราเดินทางด้วยเครื่องบิน เรามักเห็นรหัสต่าง ๆ ปรากฏอยู่บนตั๋วโดยสาร หน้าจอแสดงเที่ยวบิน หรือแม้แต่ได้ยินจากการสื่อสารระหว่างนักบินกับหอบังคับการบิน เช่น TG102, BKK, VTBS หรือ THA หลายคนอาจสงสัยว่ารหัสเหล่านี้คืออะไร และแตกต่างกันอย่างไร ในความเป็นจริง อุตสาหกรรมการบินทั่วโลกมีระบบรหัสมาตรฐานหลายประเภท เพื่อให้สามารถสื่อสารและปฏิบัติการได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพ 1. Call Sign คืออะไร Call Sign คือชื่อเรียกทางวิทยุที่ใช้ในการติดต่อสื่อสารระหว่างนักบินและเจ้าหน้าที่ควบคุมจราจรทางอากาศ (ATC) ตัวอย่างเช่น เที่ยวบิน TG102 ของการบินไทย บนวิทยุจะใช้ Call Sign ว่า “THAI One Zero Two” หรือ เที่ยวบิน FD3021 ของ AirAsia จะใช้ Call Sign ว่า “AIRASIA Three Zero …

Flight Plan เบื้องหลังการบินคือการวางแผนก่อนบิน

Flight Plan: เบื้องหลังการวางแผนการบินที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ

ENG version click here เมื่อผู้โดยสารขึ้นเครื่องบิน หลายคนอาจคิดว่านักบินเพียงแค่สตาร์ตเครื่องยนต์แล้วบินไปยังจุดหมายปลายทาง แต่ในความเป็นจริง ทุกเที่ยวบินต้องผ่าน “การวางแผนการบิน” หรือ Flight Planning อย่างละเอียดก่อนเครื่องจะเคลื่อนตัวออกจากหลุมจอด Flight Plan ไม่ใช่เพียงเอกสารที่ส่งให้หอบังคับการบิน แต่คือกระบวนการวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมาก เพื่อให้เที่ยวบินนั้น “ปลอดภัย ประหยัด และเป็นไปตามข้อกำหนด” Flight Plan คืออะไร Flight Plan คือแผนการบินที่ระบุรายละเอียดสำคัญของเที่ยวบิน เช่น สายการบินส่วนใหญ่จะมีทีม Flight Operations หรือ Flight Dispatch ร่วมวางแผนกับนักบินก่อนทุกเที่ยวบิน 1. สนามบินต้องเหมาะสมกับเครื่องบิน ไม่ใช่ทุกสนามบินจะรองรับเครื่องบินทุกแบบได้ ก่อนวางแผนเที่ยวบิน ต้องตรวจสอบว่าสนามบินปลายทางและสนามบินสำรองเหมาะสมกับเครื่องบินหรือไม่ เช่น ความยาวรันเวย์ เครื่องบินขนาดใหญ่ต้องใช้ระยะวิ่งขึ้นและลงมากกว่าเครื่องบินขนาดเล็ก ตัวอย่างเช่น หากรันเวย์สั้นเกินไป เครื่องบินอาจไม่สามารถขึ้นบินได้อย่างปลอดภัย ความแข็งแรงของพื้นผิวรันเวย์ สนามบินแต่ละแห่งมีค่าความแข็งแรงของพื้นผิว (PCN – Pavement Classification Number) หากเครื่องบินหนักเกินกว่าที่สนามบินรองรับ อาจทำให้พื้นผิวเสียหาย …

จากเมฆสู่รันเวย์: ระบบนำร่องเพื่อลงสนามบินของอากาศยาน

เมื่อเครื่องบินกำลังเดินทางเข้าสู่ปลายทาง ช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดช่วงหนึ่งของการบินก็คือ “การนำเครื่องลงจอด” (Approach and Landing) เพราะเป็นช่วงที่นักบินต้องควบคุมอากาศยานให้ลดระดับ ลดความเร็ว และจัดแนวเครื่องบินให้ตรงกับแนวรันเวย์อย่างแม่นยำ ในอดีต นักบินต้องอาศัยการมองเห็นภายนอกเป็นหลัก แต่เมื่อสภาพอากาศไม่เอื้ออำนวย เช่น ฝนตก หมอกหนา เมฆต่ำ หรือการบินเวลากลางคืน จึงเกิดการพัฒนา “ระบบนำร่องเพื่อลงสนามบิน” ขึ้นมา เพื่อช่วยให้อากาศยานสามารถลงจอดได้อย่างปลอดภัย แม้ในสภาพอากาศที่แทบมองไม่เห็นพื้นดิน ระบบเหล่านี้คือหัวใจสำคัญของการบินสมัยใหม่ และเป็นหนึ่งในเทคโนโลยีที่ช่วยยกระดับความปลอดภัยทางการบินอย่างมหาศาล การนำเครื่องลงสนามคืออะไร? การนำเครื่องลงสนาม (Instrument Approach) คือกระบวนการนำอากาศยานจากระดับบินเข้าสู่แนวร่อนลงจอด (Final Approach Path) จนถึงรันเวย์ นักบินต้องควบคุมองค์ประกอบสำคัญหลายอย่างพร้อมกัน ได้แก่ ในสภาพอากาศปกติ นักบินสามารถใช้สายตามองเห็นสนามบินได้ แต่ในสภาพอากาศเลวร้าย จำเป็นต้องพึ่งพาระบบนำร่องและเครื่องวัดต่าง ๆ แทน ประเภทของระบบนำร่องเพื่อลงสนาม ระบบนำร่องสำหรับการลงสนามแบ่งได้หลายประเภท ตั้งแต่ระบบดั้งเดิมที่ใช้คลื่นวิทยุ ไปจนถึงระบบดาวเทียมสมัยใหม่ 1. NDB (Non-Directional Beacon) NDB คือระบบนำร่องแบบเก่า ที่ส่งสัญญาณวิทยุรอบทิศทางจากภาคพื้น เครื่องบินจะใช้เครื่องรับที่เรียกว่า ADF (Automatic …

แผนที่สำหรับนักบิน Route Facilities Chart

Route Facilities Chart — แผนที่สำคัญสำหรับนักบินในการเดินอากาศ

ENG version click here ในการบิน ไม่ว่าจะเป็นการบินพาณิชย์ การบินส่วนบุคคล หรือการบินทางทหาร นักบินไม่ได้อาศัยเพียง “มองเห็นเส้นทาง” จากหน้าต่างห้องนักบินเท่านั้น แต่ต้องพึ่งพา “แผนที่การบิน” หรือ Aeronautical Charts เพื่อใช้ในการวางแผนและนำทางอย่างแม่นยำ หนึ่งในแผนที่สำคัญที่สุดสำหรับการบินระหว่างสนามบินคือ Route Facilities Chart ซึ่งเป็นแผนที่ที่แสดงข้อมูลเส้นทางบิน เครื่องช่วยการเดินอากาศ ความสูงปลอดภัย เส้นทางบินมาตรฐาน รวมถึงข้อมูลด้านการควบคุมจราจรทางอากาศ (ATC) แผนที่ชนิดนี้ถือเป็น “ภาษากลาง” ของนักบินทั่วโลก Route Facilities Chart คืออะไร Route Facilities Chart คือแผนที่ที่ใช้สำหรับการบินระหว่างสนามบิน (Enroute Navigation) โดยเฉพาะในการบินแบบ IFR — Instrument Flight Rules หน้าที่หลักของแผนที่คือช่วยให้นักบินสามารถ: ข้อมูลสำคัญที่อยู่ใน Route Facilities Chart 1. Airways — เส้นทางบิน …

Technology of the aircraft seats

ศาสตร์และเทคโนโลยีของ “เก้าอี้” บนเครื่องบิน

English version click here มากกว่าแค่ที่นั่ง…แต่มันคือระบบความปลอดภัย วิศวกรรม และมนุษยปัจจัย เวลาผู้โดยสารขึ้นเครื่องบิน สิ่งแรกที่สัมผัสคือ “เก้าอี้”แต่คนส่วนใหญ่ไม่เคยรู้เลยว่า เบื้องหลังเก้าอี้แต่ละตัวนั้นเต็มไปด้วยศาสตร์ทางวิศวกรรม การออกแบบด้านความปลอดภัย มนุษยปัจจัย (Human Factors) และเทคโนโลยีระดับสูงที่ถูกพัฒนาอย่างต่อเนื่องมาหลายสิบปี ตั้งแต่เก้าอี้ผู้โดยสารในห้องโดยสาร ไปจนถึงเก้าอี้นักบินใน cockpitทุกองค์ประกอบถูกออกแบบด้วยเหตุผล ไม่ใช่เพียงเพื่อความสบาย แต่เพื่อ “ความอยู่รอด” และ “ประสิทธิภาพในการปฏิบัติการบิน” 1. เก้าอี้ผู้โดยสาร (Passenger Seats) เมื่อ “น้ำหนัก” คือเรื่องใหญ่ของอุตสาหกรรมการบิน ในโลกของการบิน น้ำหนักเพียงไม่กี่กิโลกรัมมีผลโดยตรงต่อการใช้เชื้อเพลิง ดังนั้นเก้าอี้ผู้โดยสารจึงถูกออกแบบให้ วัสดุที่ใช้จึงมักเป็น สายการบินทั่วโลกพยายามลดน้ำหนักเก้าอี้ลงแม้เพียงไม่กี่กิโลกรัม เพราะเมื่อคูณด้วยจำนวนที่นั่งทั้งลำ จะช่วยลดต้นทุนเชื้อเพลิงได้มหาศาลตลอดอายุการใช้งานของเครื่องบิน 2. Crashworthiness — เก้าอี้ต้อง “รอด” จากแรงกระแทก หลายคนคิดว่าเข็มขัดนิรภัยคือระบบป้องกันหลักแต่จริง ๆ แล้ว “โครงสร้างของเก้าอี้” มีบทบาทสำคัญอย่างมากในอุบัติเหตุ เก้าอี้บนเครื่องบินต้องผ่านการทดสอบ Dynamic Crash Test ตามมาตรฐาน FAA …

From takeoff to landing

Basic Maneuvering the Aircraft: From Takeoff to Landing

ENG version click here พื้นฐานการบังคับเครื่องบิน ตั้งแต่ Takeoff จนถึง Landing สำหรับคนที่เริ่มสนใจการบิน หลายคนอาจมองว่า “การบิน” คือการดึงคันเร่งแล้วเครื่องบินก็ลอยขึ้นไปบนฟ้า แต่ในความเป็นจริง ทุกช่วงของการบินล้วนมีหลักการ มีเทคนิค และมี “การควบคุมอากาศยาน” ที่นักบินต้องเรียนรู้และฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง การบินหนึ่งเที่ยว ตั้งแต่เครื่องเริ่มวิ่งบน runway จนจอดที่ gate ปลายทาง คือการบริหาร “พลังงาน” (Energy Management) และ “การควบคุมทิศทาง” ของอากาศยานอย่างต่อเนื่อง บทความนี้จะพาคนที่กำลังเริ่มต้นเรียนบิน หรือผู้ที่สนใจการบิน มาทำความเข้าใจพื้นฐานของการ maneuver aircraft ตั้งแต่ Takeoff จนถึง Landing แบบเข้าใจง่าย 1. Takeoff Roll — ช่วงเริ่มวิ่งขึ้นบิน หลังจากได้รับ clearance และนำเครื่องเข้าสู่ runway นักบินจะค่อย ๆ เพิ่ม thrust …

Tire blowout

ยางแตก ยางระเบิด อันตรายเมื่อใด?

ENG version click here จาก “แค่ยาง” สู่เหตุการณ์ที่อาจกลายเป็นอุบัติเหตุร้ายแรง เวลาพูดถึงความปลอดภัยของเครื่องบิน คนส่วนใหญ่มักนึกถึงเครื่องยนต์ ระบบควบคุม หรือสภาพอากาศแต่จริง ๆ แล้ว “ยางเครื่องบิน” คือชิ้นส่วนที่รับภาระหนักมากที่สุดชิ้นหนึ่งของอากาศยาน ยางต้องรับน้ำหนักหลายสิบถึงหลายร้อยตันต้องหมุนจาก 0 ไปมากกว่า 250 กม./ชม. ภายในไม่กี่วินาทีต้องทนแรงกระแทกจาก touchdownรวมถึงต้องรับความร้อนมหาศาลจากการเบรก และเมื่อยางเกิด “แตก” หรือ “ระเบิด” ผลกระทบอาจไม่ได้จบแค่ต้องเปลี่ยนล้อ บางครั้งมันสามารถลุกลามกลายเป็นเหตุการณ์ร้ายแรงระดับ hull loss ได้ ยางเครื่องบินแตกต่างจากยางรถยนต์อย่างไร ยางเครื่องบินถูกออกแบบให้แข็งแรงมากเติมลมด้วยแรงดันสูงกว่ารถยนต์หลายเท่าบางรุ่นมีแรงดันมากกว่า 200 psi โครงสร้างถูกออกแบบให้: แต่ถึงจะออกแบบมาดีเพียงใด“ยางระเบิด” ก็ยังเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น อันตรายที่สุดคือ “ช่วงความเร็วสูง” ยางแตกบน taxiway มักไม่ร้ายแรงมากแต่ถ้าเกิดในช่วง: สถานการณ์จะต่างออกไปทันที เพราะขณะนั้นเครื่องบินมี: พลังงานจลน์ของเครื่องบินเพิ่มตามกำลังสองของความเร็ว นั่นหมายความว่าความเสียหายที่เกิดจากยางระเบิดที่ 160 knotsรุนแรงกว่าที่ 80 knots หลายเท่า ยางระเบิดแล้วเกิดอะไรขึ้น? หลายคนคิดว่าแค่ …